5 đặc điểm của thiên tài thực sự

Mọi người thường có xu hướng nghĩ rằng các thiên tài là những người phi thường và không thể so sánh được, là những người không thể phân loại hoặc giống bất cứ ai khác. Điều đó chỉ đúng một phần, nhưng theo Walter Isaacson, cựu chủ tịch hội dồng quản trị  CNN, người đã viết tiểu sử của Benjamin Franklin, Albert Einstein, và gần đây nhất là Steve Jobs, các thiên tài thường có chung một số đặc điểm.

Tại sân khấu New York City's 92nd St. Y Sunday night, Isaacson đã bắt đầu buổi khai mạc "7 Days of Genius Festival" bằng cách chia sẻ các suy nghĩ của ông về những điều ông tin là đã tạo nên những thiên tài thực sự, sau khi nghiên cứu cuộc đời của ba trong số những nhà tư tưởng lớn nhất thế giới.
Dưới đây là những chia sẻ của ông:

1. Họ có niềm đam mê với sự hoàn hảo

Theo Isaacson, điều quan trọng nhất cần biết về các thiên tài thực sự là thiên tài không đơn thuần giống như trí tuệ. "Tại một thời điểm nhất định trong cuộc đời mình, bạn sẽ thấy những người thông minh có hàng tá. Điều khiến ai đó trở nên đặc biệt là khả năng tưởng tượng của họ, sự khác biệt trong suy nghĩ của họ”.  

Một trong những khác biệt đó là các thiên tài (Steve Jobs là một ví dụ điển hình) thường là những người bị ám ảnh bởi sự hoàn hảo. Để minh họa cho điều này, Isaacson đã kể câu chuyện về thời thơ ấu của Jobs, thời đó ông đã cùng dựng nên một chiếc hàng rào với người cha. Lúc đó, cha ông (một người thợ sửa ô-tô) đã nói với Jobs rằng quan trọng là mặt trước và mặt sau của chiếc hàng rào đều phải đẹp như nhau. Khi cậu bé Jobs hỏi bố tại sao phải như vậy, vì chẳng ai nhận ra sự khác biệt, người cha đã trả lời rằng: “Nhưng con sẽ nhận ra”.

Đó là bài học Jobs mang theo suốt sự nghiệp của mình tại Apple, cẩn thận nghiên cứu từng chi tiết ẩn như những tấm bảng mạch điện trong chiếc máy tính Macintosh đầu tiên. Và theo Isaacson, đó là một lý do tại sao Jobs là một thiên tài. Ông cho rằng: "Một người nghệ sĩ thực sự phải quan tâm tới cả những phần không thấy được. Đó cũng là lý do tại sao ông nỗ lực tạo dựng một công ty trường tồn và thay đổi cả thế giới như vậy. Isaacson cho hay: "Nhiều công ty cứ chú trọng việc tạo lợi nhuận. Nếu bạn thực sự muốn tạo ra một công ty có thể tồn tại lâu dài, bạn phải tập trung vào việc tạo ra những sản phẩm tốt.Nếu bạn quan tâm tới việc tạo ra những sản phẩm tốt, dần dần những sản phẩm đó sẽ đem lại lợi nhuận cho bạn”.   

2. Họ yêu sự đơn giản

Vẻ đẹp của các sản phẩm của Apple là tính đơn giản, và theo Isaacson đó là một sự ám ảnh khác của những thiên tài thực sự. Khi lần đầu tiên Jobs nghiên cứu chiếc iPod, ông  trăn trở mãi với suy nghĩ làm sao để đảm bảo rằng chỉ cần 3 cú click là có thể nghe được bất kỳ một bài hát nào trong kho lưu trữ của iPod library. Ông đã nói với nhóm cộng sự là: 'Đừng có trưng nó ra với tôi chừng nào các anh chưa đảm bảo nó chỉ mất ba cú nhấp”. Để thoát ra nỗi tuyệt vọng phải thiết kế mọi thứ thật đơn giản, cả nhóm đã tạo ra một chiếc bánh xe cho phép người dùng di chuyển qua thay vì nhấp vào các bài hát.

Bánh xe đó đã đáp ứng được tiêu chuẩn đơn giản của Jobs. Tuy nhiên, nút tắt/ bật lớn lại không đạt yêu cầu. Steve đã hỏi rằng: “Tại sao chúng ta cần nó?” Câu trả lời là, như chúng ta biết, vì chiếc iPod không cần nút bật/tắt, mà có thể tự động bật/ngắt nguồn.  

3. Họ khiến những người khác làm những việc mà họ chưa từng nghĩ họ có thể làm được

Theo Isaacson: "Steve là một người thực sự khó chịu khi làm việc cùng, nhưng ông đã tập hợp được xung quanh mình những người trung thành nhất, vì ông hướng họ làm những việc họ không biết họ có thể làm được”.  Mẹo của Jobs là không cho những người khác cơ hội do dự và nghi ngờ bản thân. Thay vào đó, khi nhân viên hay đồng nghiệp cho rằng nhiệm vụ nào đó là bất khả thi, Jobs sẽ nhìn chằm chằm vào họ và nói: "Đừng ngại. Anh có thể làm được”. Đó là chiến thuật ông dùng để thuyết phục nhóm của mình rằng họ có thể giảm bớt thời gian khởi động của chiếc Macintosh đi 10 giây. Cuối cùng, mặc dù trước đó từng coi đó là việc không thể thực hiện được, nhưng công ty Apple đã  giảm thời gian khởi động máy xuống còn 28 giây. Theo Isaacson, "Steve có thể khiến mọi người phát điên, nhưng cũng khiến họ làm được những việc họ chưa bao giờ nghĩ họ có thể làm được”.

4. Họ thử thách các thiên tài khác

Chính Albert Einstein là người đã cho Isaacson thấy đặc điểm thiên tài này. Tất nhiên, Einstein đi sau ngài Isaac Newton (một trí tuệ lớn khác với những học thuyết được giới khoa học cùng thời Einstein nể phục) hàng thế kỷ. Nhưng theo Isaacson, chỉ tới khi thử thách một trong những học thuyết của Newton, Einstein mới phát minh ra thuyết tương đối.

Theo Isaacson: "Newton cho rằng dù chúng ta quan sát theo cách nào thì thời gian vẫn cứ trôi qua từng giây” tuy nhiên, ông từ chối công nhận thuyết đó chỉ có giá trị bề mặt, và thay vào đó, ông đã  xây dựng một học thuyết cho rằng thực tế thời gian có liên quan tới trạng thái chuyển động của chúng ta”.  Isaacson  kết luận lại rằng: "Chính khả năng suy nghĩ khác biệt và nghĩ ngoài hộp đã tạo nên thiên tài Einstein".

5. Họ đánh giá cao sự đa dạng

Theo Isaacson, Ben Franklin sở hữu một phẩm chất mà mọi người có thể không gắn với từ “thiên tài”. Isaacson cho rằng sự thiên tài của ông nằm ở sự khoan dung. Ông hiểu rằng nếu bạn tạo ra một xã hội có sự đa dạng lớn và mọi người đều khoan dung thì nó sẽ trở nên mạnh hơn”.

Sự khoan dung đó sẽ dẫn tới sự khiêm nhường và khả năng hạ mình trước ý kiến của những người khác. Isaacson cho biết: "Hầu hết sự sáng tạo đều xuất phát từ một nhóm người hỗ trợ nhau, những người này sẽ bổ khuyết những thiếu sót và phát huy thế mạnh của mỗi người trong nhóm. Sự khôn ngoan của Franklin  chính là khiến mọi người xích lại gần nhau. Đó là một phần tạo nên sự thiên tài của ông”.

(Dịch từ Inc)